Mae gwaith i wella iechyd a lles meddwl plant a theuluoedd yn Betws wedi cael ei gyhoeddi yn rhifyn y mis yma o’r cylchgrawn Clinical Psychology Forum.

Mae’r erthygl yn canolbwyntio ar y gwaith cydweithredol rhwng Achub y Plant Cymru, yr elusen iechyd meddwl Platfform a theuluoedd yn Betws, i wella lles cymunedol, creu cysylltiadau a chymorth, a gwella canlyniadau addysg gynnar ar gyfer plant o’u genedigaeth hyd at saith oed.

Mae’n datblygu ac yn rhannu’r dystiolaeth sydd wedi helpu i lunio ymagwedd Cymuned Addysg Gynnar (CAG) Betws, sydd yn rhan o raglen Cymunedau Addysg Gynnar Achub y Plant, sydd yn dod â sefydliadau lleol ynghyd i sicrhau bod plant yn cael y cymorth sydd ei angen arnynt i ffynnu, dysgu a chyflawni eu potensial.

Mae ‘Unlocking the system: Place-based ways of working with children, their families and a neighbourhood psychologist in Bettws, Wales’ yn amlygu’r effaith y mae amodau byw niweidiol, yn cynnwys amddifadedd, diffyg cyfle a thrawma’n eu cael ar iechyd meddwl a chanlyniadau dysgu, yn arbennig yn ystod y 1,000 o ddiwrnodau cyntaf ym mywyd plentyn.

Mae tystiolaeth hefyd yn dangos bod llawer o blant sydd yn byw mewn tlodi yn methu mynd i apwyntiadau ysbyty neu gael cymorth oherwydd y straen emosiynol, ariannol neu gymdeithasol ychwanegol y mae’n ei roi ar deuluoedd.

Mae’r erthygl yn esbonio’n fanwl sut mae CAG Betws yn gweithio gyda theuluoedd i ddeall yn well sut i gefnogi cymunedau a sicrhau bod plant yn cael y dechrau gorau posibl mewn bywyd.

Dywdodd Dr Jen Daffin, Seicolegydd Clinigol Cymunedol, Platfform, yn yr erthygl “Gwyddom fod angen i ni ganolbwyntio ar y blynyddoedd cynnar oherwydd gall profiadau mor niweidiol yn ystod plentyndod gael effaith barhaus ar fywydau ifanc ond os gallwn estyn allan i deuluoedd gyda chymorth wedi ei deilwra, yn seiliedig ar y ddealltwriaeth hon, gallwn roi cymorth er mwyn cael dechrau gwell mewn bywyd.”

Rhan allweddol o ddatblygu’r ymagwedd hon yw lansio prosiect Embrace yn ddiweddar, sydd yn defnyddio dweud straeon i ddeall profiadau bywyd ac anghenion teuluoedd yn Betws a chanfod ffyrdd o wella lles a chydnerthedd cymunedol.

Mae’n adeiladu ar ganlyniadau arolwg o rieni Betws yn 2020 a ddangosodd fod llai na hanner yn teimlo bod iechyd meddwl y gymuned yn dda a thrafodaethau diweddar gyda theuluoedd a ddywedodd eu bod yn ei chael hi’n anodd cael cymorth ar gyfer iechyd a lles meddwl eu plant.

Mae’r erthygl yn nodi mai un o’r gofynion gan rieni oedd gofod cyfoedion lle byddent yn gallu rhannu eu straeon a’u profiadau.

Mae prosiect Embrace, a ddechreuwyd ym mis Mehefin 2022 ac sy’n cael ei ariannu gan Achub y Plant Cymru, yn dod â thri grŵp o wyth i 12 o deuluoedd â phlant o dan saith oed ynghyd i rannu’r hyn sydd wedi bod yn anodd, yr hyn sydd wedi bod yn gadarnhaol a’r hyn y gellid ei wneud yn well er mwyn sicrhau dyfodol mwy disglair.

Mae’r grwpiau’n cyfarfod unwaith y mis ac mae’r hwyluswyr (CAG Betws a Platfform) a’r teuluoedd yn cofnodi’r straeon a rannwyd a’r hyn sydd wedi cael ei ddysgu.

Y nod yw creu cysylltiad cymdeithasol a chefnogaeth yn y gymuned a chymryd camau cynaliadwy fydd yn gwella iechyd meddwl, lles a chydnerthedd yn Betws.

Dywedodd Rebecca Thomas, Arweinydd CAG Betws, Achub y Plant Cymru, “Mae’n amser archwilio’r hyn sydd ei angen ar blant a theuluoedd heddiw a sut i ailddylunio ein hymagwedd a’n gwasanaethau i’w helpu yn well. Ein gobaith yw y bydd y prosiect hwn yn cyfrannu at y datblygiad yma.”

Mae ‘Unlocking the system: Place-based ways of working with children, their families and a neighbourhood psychologist in Bettws, Wales’ wedi ei ysgrifennu gan Dr Jen Daffin, Seicolegydd Clinigol Cymunedol, Platfform, Rebecca Thomas, Arweinydd CAG Betws, Achub y Plant Cymru a Siobhan Parry, Pennaeth y Gwasanaeth – Plant a Phobl Ifanc, Platfform.

I ddarllen erthygl Clinical Psychology Forum yn llawn cliciwch yma a gallwch ganfod mwy am brosiect Embrace ar ein gwefan Datblygu plant cydnerth yn Betws: adlewyrchu ar weithio mewn ffordd sy’n ystyriol o drawma – Cymuned Addysg Gynnar Betws (bettwselc.org.uk)

Cynhelir Diwrnod Iechyd Meddwl y Byd ar ddydd Llun 10 Hydref 2022. Y thema eleni, sydd wedi ei osod gan Ffederasiwn Iechyd Meddwl y Byd, yw ‘gwneud iechyd a lles meddwl i bawb yn flaenoriaeth fyd-eang’ ac maent yn gofyn i bobl ofalu ar ôl eu hunain o ran eu hiechyd meddwl.

Mae croeso ichi rannu