Mannau Diogel i Chwarae

Chwarae Gwell, Chwarae Betws

Archwiliad Chwarae Betws – sgyrsiau gyda phlant, rhieni a gweithwyr proffesiynol yn y Betws, haf 2021

Mae chwarae’n ganolog i iechyd a lles corfforol, meddyliol, cymdeithasol ac emosiynol plant. Mae’n helpu plant i ddatblygu’r agweddau, y doniau a’r fframweithiau cysyniadol ar gyfer dysgu a datblygu. I’r plant eu hunain, chwarae yw un o agweddau pwysicaf eu bywydau ac maent yn gwerthfawrogi amser, rhyddid a mannau o safon i chwarae.

Mae Chwarae Betws yn rhaglen o waith a gefnogir gan Grŵp Ffrwd Gwaith Mannau Chwarae Gwyrdd a Diogel Cymuned Addysg Gynnar Betws i ffocysu ar y berthynas rhwng chwarae, diogelwch a mannau agored. Trwy ymgynghoriadau cymunedol blaenorol awgrymwyd nifer o syniadau eisoes yn cynnwys llwybr chwarae, llwybrau cerdded, “campfa werdd”, lleoliadau tyfu bwyd, safleoedd picnic, felly ym mis Awst a dechrau mis Medi 2021, daeth Chwarae Cymru i gynnal archwiliad chwarae yn ardal Betws gan ddwyn ynghyd yr hyn yr ydym yn ei wybod eisoes am fuddiannau chwarae gyda barn plant ac oedolion lleol am eu hardal.

Archwiliad Chwarae Betws

Mae cronfa dystiolaeth hirsefydlog sy’n arddangos buddiannau uniongyrchol a hir dymor chwarae, yn enwedig chwarae a drefnir yn bersonol, wrth gyfoethogi lles plant – eu hiechyd corfforol a’u gwytnwch a’u hiechyd meddwl. Mae chwarae plant yn dibynnu ar dair agwedd – amser, lle a chaniatâd i chwarae – ac mae cyfleoedd i chwarae’n fwy amlwg o lawer ble mae’r tair elfen hon ar gael.

Roedd yr Archwiliad Chwarae wedi ei ffurfio o broffilio cymunedol wrth ddesg, gweithdai gyda’r plant yn yr ysgol ac yn rhaglen gweithgareddau haf SHEP, cerdded a chrwydro o amgylch Betws, ac elfennau bychan o ymgysylltu gyda rhieni plant iau oedd yn mynychu Canolfannau Dechrau’n Deg. Wrth gwrs, roedd yr ymgysylltiad cymunedol yn gyfyngedig oherwydd cyfyngiadau parhaus Covid-19. Roedd yr ymgysylltiad gyda’r plant yn canolbwyntio’n bennaf ar Flwyddyn 5 (9-10 oed) ac y i fyny, oherwydd eu bod yn fwy tebygol o fod allan yn yr amgylchedd yn chwarae a gan fod y mwyafrif o blant yr oed yma’n gallu deall a chymryd rhan weithredol mewn gweithgareddau ymchwil. Yn ogystal ag ymgysylltu gyda rhieni, cynhaliwyd trafodaethau anffurfiol gydag ymarferwyr.

Wrth gynnal yr Archwiliad Chwarae, defnyddiodd Chwarae Cymru fethodoleg ansoddol oedd yn anelu i ddeall amrywiaeth a chyfoeth y profiadau, a’r manylion y gall cyfranogwyr eu cynnig. Roeddem am ddysgu sut y mae ffactorau corfforol a chymdeithasol yn effeithio ar brofiadau chwarae plant o ddydd-i-ddydd, yn cynnwys:

Amser – pa mor aml a faint o amser y mae plant yn ei dreulio’n chwarae

Lle – yn ardal leol y plentyn, ei hygyrchedd i’r plant, a ‘gwerth chwarae’ y gofod hwnnw

Agweddau – rhai y plant, rhieni, trigolion eraill a phobl y mae eu gwaith yn effeithio ar blant

Canfyddiadau’r Archwiliad Chwarae

Mannau agored i chwarae

Mae pobl yn gwerthfawrogi Betws am ei fannau agored a’r ffaith ei fod yn agos i ardaloedd naturiol / cefn gwlad. Roedd sbwriel, baw cŵn ac offer chwarae heb ei gynnal a’i gadw’n ddigonol yn destun pryder i oedolion (yn fawr iawn) a’r plant (rhywfaint yn llai). ’Does fawr o blant yn chwarae ar y cae ger y parc wrth y clwb cymdeithasol, er bod arwydd yno’n gwahodd mwy o chwarae ar y safle – maent yn dweud ei fod yn ddiflas.

Umbrella

Chwarae’n agos i gartre’ ac yn yr ardal leol

Mae’r mwyafrif o blant hŷn (8+) yn adrodd eu bod yn cael rhyddid rhesymol i symud o amgylch a’u bod yn chwarae mewn cyfuniad o fannau ffurfiol ac anffurfiol – ardaloedd chwarae gydag offer sefydlog, strydoedd a mannau cyhoeddus eraill. Fe wnaethant gyfeirio’n benodol at deimlo’n ddiogel yn ac o amgylch y ganolfan siopa a’u bod yn gwerthfawrogi’r grisiau, y waliau a’r llwybrau cerdded fel mannau i gwrdd a chwarae gyda’u ffrindiau.

 
Cyfeiriodd y plant iau at chwarae gyda’u rhieni yn y cartref ac yn yr ardd. Clustnododd y grŵp oedran yma feysydd chwarae ac ardaloedd naturiol fel hoff fannau i chwarae.

Agweddau pobl a materion cysylltiedig sy’n dylanwadu ar chwarae.

Er i’r plant adrodd weithiau nad oedd eu rhieni’n gadael iddynt fynd allan i chwarae, yn gyffredinol, roeddent yn siarad am eu rhieni’n eu hannog i chwarae’r tu allan. Adroddodd y rhieni am broblemau gyda phlant hŷn a phlant yn eu harddegau, a thrafferthion sylweddol ac ofnau’n gysylltiedig gyda gwerthu a defnyddio cyffuriau, yn enwedig mewn mannau agored. Roedd aelodau hŷn o’r gymuned, yn gyffredinol, yn gefnogol o blant yn chwarae’r tu allan.

Dynodwyd cyflymder traffig a cherbydau ar olwynion ar lwybrau cyhoeddus fel rhwystrau i chwarae gan rai plant ac ychydig o rieni.

Beth rydym yn ei ddysgu

Gellid gwella darpariaeth a dyluniad gofodau cymunedol ar gyfer chwarae ond os yw rhieni’n dal i ofni gadael i’w plant fynd allan i chwarae, yna ni fydd plant yn defnyddio’r mannau hynny.

Daeth Chwarae Cymru i’r casgliad mai’r ffordd orau ymlaen yw datblygu strategaeth chwarae ar gyfer Betws, gan weithio gyda darparwyr gwasanaethau lleol a rhanddeiliaid eraill, yn cynnwys trigolion lleol, i werthuso ymyriadau posibl i ddileu rhwystrau a chyfoethogi cyfleoedd i chwarae, er enghraifft:

  • Defnyddio tiroedd ysgol ar gyfer chwarae wedi i’r diwrnod ysgol orffen
  • Datblygu prosiect gwaith chwarae peripatetig i ymgysylltu’n weithredol gyda phlant mewn gofodau cymunedol. Yn yr un modd, datblygu prosiect gwaith maes gydag ieuenctid ar gyfer plant hŷn a phobl ifanc
  • Datblygu gweithgareddau awyr agored ar gyfer rhieni a phlant bach, ehangu ar ysgolion coedwig, ond darparu mynediad i a gweithgareddau mewn mwy o fannau cyhoeddus
  • Ymyriadau a gwelliannau dylunio a gofodol ar lwybrau troed er mwyn creu llwybrau diogel a mwy chwareus, a datblygu mentrau chwarae stryd yn yr ardal
  • Datblygu offer a nodweddion chwareus a chynigion chwarae ar nifer o’r mannau agored
  • Trosglwyddo hyfforddiant chwarae i aelodau’r gymuned a phlant yn eu harddegau, a chefnogi rhieni i ddod yn llysgenhadon chwarae lleol

Mae croeso ichi rannu